Canlı Destek
GÜNEŞ YANIĞI İÇİN NELER YAPMALIYIZ? NASIL KORUNMALIYIZ?

GÜNEŞ YANIĞI İÇİN NELER YAPMALIYIZ? NASIL KORUNMALIYIZ?

Güneş yanığı, ultraviyole (UV) ışınlarının neden olduğu cilt hasarıdır. Genellikle cildin kızarmasına, ağrımasına, ısınmasına, hassaslaşmasına ve ara sıra yaklaşık bir hafta kaşınmasına neden olur. 

Cilt normalde birkaç gün sonra pul pul dökülmeye ve soyulmaya başlar ve genellikle yedi gün içinde tamamen iyileşir.

Güneş yanığı genellikle kısa süreli ve hafif olsa da bundan kaçınmaya çalışmak önemlidir, çünkü daha sonraki süreçte cilt kanseri gibi ciddi sağlık sorunları geliştirme şansınızı artırabilir.

Kızarıklık genellikle birkaç saat boyunca gelişmediğinden, dışarıdayken güneşe maruz kalındığında hemen fark edilmeyebilir. Esintiler ve ıslanma (denize girip çıkmak gibi) cildinizi serinletebilir, bu nedenle yandığınızı fark etmezsiniz.

Güçlü güneşte dışarıdaysanız güneş yanığı riskinin her zaman farkında olmalı ve cildinizin ısınmasına dikkat etmelisiniz.

 

GÜNEŞ YANIĞINIZ OLDUYSA NE YAPMALISINIZ?

Sizde veya çocuğunuzda güneş yanığı varsa, mümkün olan en kısa sürede güneşten çıkmalısınız kapalı bir yere veya gölgeli bir alana gidin.Tıbbi tavsiye almanız gereken bazı durumlar olsa da (aşağıya bakınız) genellikle hafif güneş yanığını evde tedavi edebilirsiniz.Aşağıdaki tavsiye, cildiniz iyileşene kadar semptomlarınızı hafifletmeye yardımcı olabilir:Cildi soğuk suyla süngerleyerek veya soğuk bir banyo veya duş alarak soğutun, etkilenen bölgeye soğuk pazen gibi soğuk kompres uygulamak da yardımcı olabilir.Sizi serinletmek ve dehidrasyonu önlemek için bol miktarda sıvı tüketin.Cildiniz tamamen iyileşene kadar cildin etkilenen bölgelerini kapatarak pencerelerden gelenler de dahil olmak üzere tüm güneş ışığından kaçınmaya çalışın.

 

NE ZAMAN TIBBİ YARDIM ALINMALI?

Kendinizi iyi hissetmiyorsanız veya güneş yanığınız hakkında herhangi bir endişeniz varsa, özellikle geniş bir alanda yandıysanız veya aşağıda listelenen daha şiddetli semptomlardan herhangi birine sahipseniz, tavsiye için doktorunuza başvurmalısınız.Cildi özellikle hassas olduğundan, küçük bir çocuk veya bebekte güneş yanığı varsa da doktorunuza görünmelisiniz.Şiddetli güneş yanığı belirtileri şunları içerebilir:Ciltte kabarma veya şişme (ödem)TitremeBeş yaşın altındaki çocuklarda 38 derece veya üzeri yüksek sıcaklık (ateş)Baş dönmesi, baş ağrısı ve hasta hissetme (ısı bitkinliği belirtileri)Doktorunuz, cildinizin iltihaplanmasını azaltmak için hidrokortizon kremini birkaç gün boyunca kullanmanızı önerebilir (bu, eczanelerde de mevcuttur).Şiddetli güneş yanığı, doktorunuzdan bir hemşireden özel yanık kremi ve yanık pansumanları gerektirebilir. Çok nadiren hastanede tedavi gerekebilir.

 

KİMLER GÜNEŞ YANIĞI RİSKİ ALTINDADIR?

UV ışığına maruz kalan herkes güneş yanığı riski altındadır, ancak bazı insanlar diğerlerinden daha savunmasızdır.Aşağıdaki durumlarda güneşe çıkarken ekstra özen göstermelisiniz:Soluk, beyaz veya açık kahverengi bir cilde sahip olmakÇillere veya kızıl ve sarı saçlara sahip olmakBronzlaşmak yerine yanmaya meyilliCildinde birçok ben olanlarTıbbi bir durumla ilgili cilt sorunları olanlarSadece ara sıra yoğun güneşe maruz kalırlar- örneğin tatildeykenGüneşin özellikle yoğun olduğu sıcak bir ülkede yaşayanlarAilesinde cilt kanseri öyküsü olanlarİster iş ister oyun için olsun güneşte çok zaman geçiren insanlar, doğru önlemleri almazlarsa cilt kanseri riski artar.Kar, kum, beton ve su güneş ışınlarını cildinize yansıtabilir ve güneş yüksek rakımlarda daha yoğundur.

 

UV IŞINLARININ TEHLİKELERİ

Güneşe maruz kalmanın kısa vadeli riskleri güneş yanığı ve güneş alerjisidir.Uzun vadeli riskler (on yıllar boyunca) şunları içerir:Aktinik (güneş) keratoz- ciltte pürüzlü ve pullu kanser öncesi lekelerCilt kanseri – hem melanom hem de melanom dışı cilt kanseri dahilfotokeratit (kar körlüğü) ve katarakt gibi göz problemleriCildin erken yaşlanması ve kırışması

 

GÜNEŞ YANIĞINI NASIL ÖNLEYEBİLİRİZ?

Cilt uygun giysilerle kapatılarak, gölge aranarak ve güneş kremi sürülerek güçlü güneş ışığından korunmalıdır.Diğer hava koşullarında da güneş yanığı olma riski vardır. Örneğin kardan yansıyan ışık da güneş yanığına neden olabilir. Bulutlu ve serin koşullarda da yanabilirsiniz.

 

Uygun giysiler:

Yüzü, boynu ve kulakları gölgeleyen geniş kenarlı bir şapkaUzun kollu bir üstGüneş ışığının içeri girmesine izin vermeyen dar dokuma kumaşlardan yapılmış pantolonlar veya uzun eteklerCE İşareti ve Avrupa Standardı EN 1836:2005'e sahip, etrafı saran lensli veya geniş kollu güneş gözlükleri.

 

Güneş kremi:

Güneş kremi alırken cildinize uygun olduğundan ve hem ultraviyole A (UVA) hem de ultraviyole B (UVB) radyasyonunu engellediğinden emin olun.

 

Güneş koruyucu etiketinde şunlar olmalıdır:

Daire logosunda "UVA" harfleri ve en az 4 yıldızlı UVA korumasıUVB'ye karşı korumak için en az SPF15 güneş kremiÇoğu insan yeterince güneş koruyucu uygulamaz. Ortalama bir yetişkinin vücudunun belirtilen güneş koruma faktörünü (SPF) elde etmesi için gereken güneş kremi miktarı yaklaşık 35 ml veya 6 ila 8 çay kaşığı losyondur.Güneş kremi çok ince uygulanırsa daha az koruma sağlar. Yeterli SPF15 uygulamamış olabileceğinizden endişeleniyorsanız, daha güçlü bir SPF30 güneş kremi kullanabilirsiniz.

 

Yanma riskini göze alacak kadar güneşte kalmayı planlıyorsanız, güneş koruyucu iki kez uygulanmalıdır:

Dışarı çıkmadan 30 dakika önceGüneş kremi, yüz, boyun ve kulaklar (ve saçınız incelmişse veya hiç saçsızsa kafa) dahil olmak üzere maruz kalan tüm cilde uygulanmalıdır, ancak geniş kenarlı bir şapka daha iyidir.Terleme veya su ile temas olasılığı varsa suya dayanıklı güneş kremi gereklidir.Güneş kremi bolca, sık sık ve üreticinin talimatlarına göre yeniden uygulanmalıdır. Bu, suya girdikten hemen sonra ("suya dayanıklı" olsa bile) ve havluyla kurulandıktan, terledikten veya ovulduktan sonra uygulanmalıdır.

 

BEBEKLER VE ÇOCUKLAR İÇİN TAVSİYELER

Altı aylıktan küçük çocuklar doğrudan güçlü güneş ışığından korunmalıdır.Uygun giysilerle örtünGölgede vakit geçirmek (özellikle 11:00 - 15:00 arası)En az SPF15 güneş kremi kullanın.

 

 

 

Burada yer alan bilgiler nhsinform.scot kaynağından derlenmiştir.