Canlı Destek

ÇOCUKLARDA ÖKSÜRÜK

Öksürük ailelerin çocukluk çağında en çok şikâyet ettikleri şikayetlerden biridir. Öksürük bir hastalık belirtisi olup insanın solunum yollarını korumaya yönelik vücudun tepkisidir, refleksdir. Göze gelen yabancı cisim gibi tehditte  nasıl ki göz kapağımız refleks olarak aniden kapanır. Başımıza bir cisim geldiğinde refleks olarak elimizle başımızı koruruz. Bu reflekslerimiz gibi öksürük de solumun yollarına gelen yabancı cisim, balgam, iltihap ve akıntıyı atmak, solunumu rahatlatmak için olan bir reflekstir. Yani solunum yollarını korumaya yönelik faydalı bir tepki olup, balgamı veya yabancı cismi ani bir tepkiyle dışarı atma çabasıdır. O halde öksürük refleksini durdurmak doğru bir yaklaşım değil, ancak öksürüğe neden olan durumları ortadan kaldırmak doğru bir yaklaşımdır. 

Öksürüğe neden olan durumlar nelerdir?

Nezle, burun tıkanıklığı, boğaz enfeksiyonu gibi basit nedenler öksürüğe neden olurken grip, kulak enfeksiyonu, krup, bronşit, zatüre, astım, yabancı cisim, alerji, sigara, reflü, kistik fibrozis, kitle, tümör gibi nedenlerde öksürüğe neden olabilir. 

Örneğin havlama tarzında öksürük krupta, iç çeker gibi öksürük boğmacada, göğüste ötmeyle birlikte öksürük astımda görülür. Ani başlayan ve morarma eşlik eden öksürük yabancı cisim aspirasyonunda gözlenir. Hastanın öksürükle birlikte kusması varsa, gece öksürükleri artıyorsa reflü bu öksürüğün nedeni olabilir. Ülkemizde uzun süreli öksürüğün en önemli nedenlerinden biri de ev içi hava kirliliğine yol açan sigaradır. Öksürük nezlede genellikle en son kaybolan belirtidir. Özellikle üst solunum yolu enfeksiyonuna bağlı öksürükler gece gözlenir. Öksürük öğürme refleksini uyararak kusmaya neden olabilir. Kusma devam etmedikçe bu korkulacak bir durum değildir.

Öksürükte nelere dikkat etmeliyiz

Öksürüğün zamanı (3-5 gündür, 1 aydır gibi), şekli (balgamlı, kuru, havlar şekilde), nasıl başladığı (ani, beslenme ve efor sonrası, çeşitli toz ve alerjenlerle karşılaşınca başlaması), eşlik eden şikayetler (ateş, hırıltı solunum, nefes darlığı, burun tıkanıklığı, kusma, kilo kaybı, gece terlemesi) gibi durumlar göz önünde bulundurulmalıdır. 

Öksürük 2-3 haftayı geçmiş, hışıltı ile birlikte ise hastanın ateşi olmadığı halde devam ediyorsa, tekrarlıyorsa, hapşırık, burun tıkanıklığı ve kaşıntı ile birlikte ise öksürük nedeninin allerjik olma olasılığı çok yüksektir. Yine kreşe giden çocuklarda üst üste gelen soğuk algınlığı, öksürüğün haftalarca sürmesine neden olabilir.

Ne zaman doktora götürmeliyiz

Öksürük 3-4 haftadan uzun sürmüşse araştırılmalıdır. Çocuğumuzun öksürüğü 3 günü geçiyorsa, öksürük giderek artıyorsa, öksürüğe ateş, nefes darlığı morarma eşlik ediyorsa, ani başlamış ve havlar tarzı öksürüyorsa doktora götürüp muayene ettirmeliyiz. Çocuğumuz nefes alırken hırıltıyı duyduğumuz gibi elimizi koyduğumuzda titreşimi de hissedebiliriz. 

Öksürük için evde yapabileceklerimiz

Genel durumu ve aktivitesi iyi, ateşi, hırıltılı solunum gibi nefes alma problemi olmayan çocuklarımızı evimizde izleyebiliriz. Bu gibi durumlarda en iyi öksürük şurubu olan ılık suyu tercih etmeliyiz. Bol su ve sıvı alımı öksürüğümüzü yumuşatacak ve bebeğimizi çocuğumuzu rahatlatacaktır. Bebeğimizin burnunu deniz suyu ve fizyolojik serumlar ile açabiliriz. Hava kuruluğunda da öksürük olabileceğinden alerjik dışı öksürük nedenlerinde ve basit üst solunum yolu enfeksiyonlarında uygun nemi sağlamak için su buharı sağlanabilir. Rastgele öksürük şurubu ve antibiyotik kullanmak uygun değildir. Hekim kontrolünde bazı öksürük yumuşatıcı ilaçlar tercih edilebilir, ancak buradaki amaç öksürüğü kesmek değil nedenini tedavi etmektir. 

Sonuç olarak öksürük vücudumuzu koruyan bir refleks olup öksürüğü kesmek yerine yukarıda bahsedilen nedenler düşünülüp ona yönelik önlemler almak gerekir. Verilen ilaçlar ancak doktor kontrolünde olmalı, bir çocuğun ilacı diğer bir çocuğa verilmemelidir. Ilık su, su buharı ve burnu açmak yapılacak en basit yöntemlerdir.

Sağlıklı, huzurlu ve mutlu günler dileklerimle.